Data analist worden? Deze functies vind je bij grote werkgevers

Jeroen van der Made
Jeroen van der Made

Founder

30-07-2026
11 min. read

Snelle samenvatting

Als starter zonder IT-diploma kom je bij grote Nederlandse werkgevers vooral vier functies tegen: softwareontwikkelaar, data-analist of data scientist, securityspecialist en de brede IT-specialist. Deze rollen zijn juist bij A-merken als Jumbo, Alliander, Transavia en APG structureel onderbezet, waardoor werkgevers hun blik verruimen naar talent zonder klassieke IT-achtergrond.

Starter in IT? Deze functies vind je bij grote Nederlandse werkgevers
  • Vier hoofdroutes: Software Development, Data Science, Cyber Security en IT Specialist
  • Waar je werkt: retail (Jumbo), energie (Alliander), luchtvaart (Transavia), pensioen (APG), IT-dienstverlening (CGI)
  • Toegang zonder diploma: via een betaald traineeship dat selecteert op leervermogen, niet op studierichting
  • Marktcijfer: eind 2025 stonden er nog bijna 18.800 ICT-vacatures open (bron: UWV)
  • Data analist worden vraagt vooral analytisch denken en discipline, geen jarenlange programmeerervaring

Introductie

Je stuurt tien open sollicitaties naar grote werkgevers voor een IT-functie. Terug krijg je: geen diploma informatica, geen relevante werkervaring, helaas. Herkenbaar? Toch zoeken juist diezelfde bedrijven zich suf naar IT'ers, en voor wie data analist worden als doel heeft liggen daar óók kansen.

Dat lijkt tegenstrijdig, maar het klopt. Volgens UWV werkten eind 2025 zo'n 575.000 mensen in een ICT-beroep, en stonden er in het vierde kwartaal van 2025 nog bijna 18.800 vacatures open. De vraag daalt licht, maar blijft groot. Grote organisaties voelen dat het hardst, want zij draaien hun primaire processen op software.

Dit stuk beantwoordt één concrete vraag: welke IT-functies kom je als starter tegen bij grote Nederlandse werkgevers, en hoe kom je er terecht als je uit een heel ander vak komt? De rode aanpak die daarbij werkt, en die Createment BV al ruim tien jaar in de praktijk brengt, kijkt niet naar je papieren maar naar je aanleg. Wie data analist worden als doel heeft, of developer, of securityspecialist, komt via die route sneller binnen dan via een tweede voltijdstudie.

Waarom zoeken juist grote werkgevers zo hard naar starters?

Een cijfer om mee te beginnen. Van alle beroepsklassen groeide het aantal werkenden in ICT-beroepen tussen 2013 en 2025 relatief het sterkst, van 282 duizend naar 562 duizend, aldus CBS. Dat is bijna een verdubbeling in twaalf jaar.

Introductie

Grote organisaties draaien op verouderde en nieuwe systemen tegelijk. Een retailer als Jumbo verwerkt dagelijks miljoenen transacties, voorraadstromen en bezorgroutes. Een netbeheerder als Alliander stuurt fysieke energie-infrastructuur aan met software die geen minuut mag uitvallen. Een luchtvaartmaatschappij als Transavia plant vluchten, crew en onderhoud in complexe systemen.

Al die processen vragen mensen die code schrijven, data duiden en systemen beveiligen. En daar zit de pijn: het aanbod van kant-en-klare senior IT'ers is te klein. Werkgevers vechten om iedere ervaren developer die vrijkomt. Dat maakt de deur open voor starters die je zelf opleidt, mits iemand die opleiding en selectie professioneel regelt.

Welke vier IT-functies kom je het vaakst tegen als starter en waar kun je data analist worden?

Bij grote Nederlandse werkgevers draaien de meeste startersfuncties in de IT om vier rollen: softwareontwikkelaar, data-analist of data scientist, securityspecialist en de brede IT-specialist. Ze vragen verschillende talenten, maar delen één ding: je hoeft er niet mee geboren te zijn.

Softwareontwikkelaar (Software Development)

De grootste categorie. Je bouwt en onderhoudt de applicaties waar het bedrijf op draait. Bij financiële instellingen en pensioenuitvoerders als APG is dat vaak Java of.NET, omdat kernsystemen daar al jaren op draaien en betrouwbaar moeten blijven. In de praktijk begin je met kleine taken onder begeleiding en werk je binnen enkele maanden aan echte onderdelen van een systeem. Hoe zo'n werkdag eruitziet, lees je in dit overzicht van de werkdag van een IT-trainee bij een opdrachtgever.

Data-analist en data scientist (Data Science)

Hier draait het om vragen beantwoorden met data. Een data-analist bouwt dashboards en rapportages, bijvoorbeeld in Power BI, en helpt beslissingen onderbouwen. Een data scientist gaat een stap verder met voorspellende modellen. Wie data analist worden wil, hoeft geen doorgewinterde programmeur te zijn: analytisch denken, nieuwsgierigheid en discipline wegen zwaarder. Bij een retailer betekent dat concreet: uitzoeken waarom een productgroep in bepaalde regio's slechter loopt. De praktische route ernaartoe staat in het data science traineeship van Createment BV.

Securityspecialist (Cyber Security)

Steeds gevraagder, zeker bij organisaties met veel klantgegevens of vitale infrastructuur. Je leert netwerken beveiligen, kwetsbaarheden opsporen en incidenten afhandelen. Bij een netbeheerder of bank is dit geen luxe maar wettelijke noodzaak.

IT-specialist (de brede route)

De meest veelzijdige functie. Denk aan systeem- en netwerkbeheer, cloud, en het draaiend houden van de infrastructuur waar collega's dagelijks op leunen. Ideaal als je nog niet zeker weet welke specialisatie bij je past.

Praktisch toepassen:

  • Twijfel je tussen developer en data? Kijk of je liever iets bouwt (development) of liever iets verklaart uit cijfers (data).
  • Houd je van uitzoekwerk en puzzelen onder tijdsdruk? Verken security.
  • Wil je breed starten en later kiezen? Begin met de IT-specialist-route.
  • Check per functie of de werkgever een junior-instroom kent, veel A-merken doen dat via traineeships.

Waarom werken traditionele routes naar deze banen niet meer?

De klassieke weg was simpel: haal een IT-diploma, solliciteer, kom binnen. Voor carrièreswitchers klopt dat verhaal niet meer. En dat heeft concrete oorzaken.

Waarom zoeken juist grote werkgevers zo hard naar starters?

Een tweede voltijdstudie kost drie tot vier jaar en levert geen inkomen op. Voor iemand van dertig met een huur, hypotheek of gezin is dat vaak onhaalbaar. De afweging tussen omscholen naast je baan en een voltijdroute valt daardoor anders uit dan tien jaar geleden.

Een korte online cursus lost dat inkomensprobleem op, maar levert zelden een baan bij een grote werkgever. Waarom niet? Omdat een certificaat van een paar dagen niet bewijst dat je een steile leercurve aankunt. De functie-eisen zijn juist zwaarder geworden. Volgens een pilotstudie van CBS steeg tussen 2012 en 2021 het aandeel vacatures dat expliciet programmeervaardigheden vraagt met 17 procent.

En dan de derde route: als losse zelfstandige of via detachering binnenkomen. Dat lukt bijna niet zonder ervaring, en het bouwt geen binding op met de werkgever. Grote organisaties willen mensen die blijven, niet iemand die na een project weer verdwijnt.

Het gat is dus helder. Werkgevers hebben junioren nodig maar kunnen ze niet zelf van de grond af opleiden. Starters willen instromen maar missen het bewijs dat ze het aankunnen. Iets moet dat gat overbruggen.

Hoe overbrug je het gat tussen starter en A-merk werkgever?

Een betaald IT-traineeship is de brug: een opleidingstraject waarin je salaris verdient terwijl je wordt omgeschoold, en na afloop in dienst komt bij de opdrachtgever waar je bent geplaatst. Deze aanpak lost elk van de bovenstaande problemen tegelijk op.

Createment BV, opgericht in 2014 in Eindhoven, richt zich precies op dit segment. De kern van de aanpak zit in de selectie. Kandidaten doorlopen een grondig technisch assessment, en daarvan valt in de praktijk ongeveer 91 procent af. Dat klinkt hard, maar het is juist het bewijsstuk richting werkgevers: wie erdoorheen komt, heeft aantoonbaar de aanleg en het doorzettingsvermogen om de steile leercurve aan te kunnen.

Waarom werkgevers dit vertrouwen

Een HR-manager bij een middelgrote energie- of financiële organisatie herkent het volgende: maandenlang zoeken naar een junior developer, tientallen reacties, nauwelijks geschikte kandidaten. Via een traineeship krijgt zo'n manager een voorgeselecteerde kandidaat gepresenteerd, compleet met dossier en kennismaking. De doorlooptijd van vacature naar geschikte starter kan zo dalen van vele maanden naar enkele weken, zonder dat de werkgever zelf een opleidingsapparaat hoeft op te tuigen.

Waarom de trainee gericht wordt opgeleid

Anders dan bij een algemene bootcamp wordt de trainee bij Createment BV geworven en opgeleid voor één specifieke opdrachtgever. Draait die werkgever op Java? Dan leert de trainee Java. Zit het zwaartepunt bij data? Dan gaat de opleiding die kant op. Die gerichtheid verklaart waarom de directe indiensttreding na afloop in de praktijk ruim boven de 97 procent ligt. Er is namelijk al een match voordat de opleiding begint.

Bij welke bekende werkgevers kom je zo terecht?

De lijst opdrachtgevers laat zien dat dit geen randverschijnsel is. Trainees stromen door naar A-merken in uiteenlopende sectoren: retail (Jumbo), luchtvaart (Transavia), energie en netbeheer (Alliander), pensioen en financiële dienstverlening (APG), en IT-dienstverlening (CGI). Dat zijn organisaties waar IT geen bijzaak is maar het fundament onder het bedrijf.

Welke vier IT-functies kom je het vaakst tegen als starter en waar kun je data a

Dat past bij een bredere trend. De ICT-sector groeide in 2024 harder dan de rest van de economie: de bruto toegevoegde waarde nam met 3,2 procent toe, tegenover 1,1 procent voor de hele Nederlandse economie, aldus CBS. Werkgevers investeren dus, en die investering vraagt mensen.

Een concreet beeld: Jurnan startte via een traineeship en werkt nu als Solution Engineer bij de Belastingdienst. Zijn verhaal over de overstap laat zien dat de route van geen IT-achtergrond naar een serieuze functie bij een grote organisatie realistisch is, niet uitzonderlijk.

Wil je een baan bij zo'n werkgever, dan is het wel slim je vooraf af te vragen of de switch echt bij je past. Dat toets je niet door harder na te denken maar door het uit te proberen, zoals beschreven in dit stuk over hoe je weet of een carrièreswitch naar IT bij je past.

Praktisch toepassen:

  • Zoek uit in welke sector jij wilt werken, dat bepaalt mede de techniek die je leert.
  • Vraag bij een traineeshipbureau naar de concrete opdrachtgevers en functies die openstaan.
  • Check of je na afloop in dienst komt bij de werkgever zelf, niet permanent bij een detacheerder.
  • Bereid je voor op het assessment: oefen logisch redeneren en toon dat je een leercurve aankunt.

Vier routes vergeleken: wat past bij welke starter?

De onderstaande vergelijking helpt bij het kiezen. De genoemde salarissen zijn indicatieve startbedragen voor junioren en verschillen per werkgever en regio; gebruik ze als richtlijn, niet als garantie.

RouteKernvaardigheidTypische werkgeverIndicatief startsalaris juniorProgrammeren nodig bij start?
Software DevelopmentBouwen en logisch denkenJumbo, APG, CGIcirca €2.800 tot €3.400 p/mNee, je leert het
Data ScienceAnalytisch denkenRetail, energiecirca €2.800 tot €3.400 p/mNee, wel affiniteit met cijfers
Cyber SecurityUitzoeken en beveiligenBanken, Alliandercirca €2.900 tot €3.500 p/mBasis, verder in opleiding
IT SpecialistBreed en oplossendDiverse sectorencirca €2.700 tot €3.300 p/mNee

Het patroon in de tabel is duidelijk: bij geen enkele route hoef je bij aanvang al te kunnen programmeren. Dat is precies waarom de selectie op aanleg werkt en niet op je cv.

Veelgestelde vragen

Kun je data analist worden zonder IT-diploma?

Ja. Om data analist worden waar te maken telt vooral analytisch denken, nieuwsgierigheid en de discipline om een steile leercurve vol te houden, niet een informatica-diploma. Via een betaald traineeship leer je in ongeveer een tot anderhalf jaar de basis van data-analyse, van SQL tot dashboards in tools als Power BI. Grote werkgevers nemen deze junioren graag aan omdat de vraag naar data-mensen sneller groeit dan het aanbod.

Welke IT-functie past bij mij als starter?

Dat hangt af van je type denken. Bouw je graag iets, kies dan Software Development; verklaar je liever cijfers, dan past Data Science; houd je van uitzoeken onder druk, overweeg Cyber Security; wil je breed beginnen, kies dan de IT-specialist-route. Een goede vuistregel: laat een technisch assessment uitwijzen waar je aanleg zit, in plaats van vooraf te gokken. Zo voorkom je dat je maanden in de verkeerde richting investeert.

Hoe realistisch is een baan bij Jumbo, Transavia of Alliander via een traineeship?

Realistisch. Deze A-merken behoren tot de opdrachtgevers waar trainees daadwerkelijk worden geplaatst, en na een traineeship ligt de directe indiensttreding in de praktijk ruim boven de 97 procent. De reden is dat je gericht wordt opgeleid voor die ene werkgever, waardoor er al een match is voordat je start. Je begint dus niet met solliciteren in het wilde weg, maar met een concreet vooruitzicht.

Moet ik kunnen programmeren voordat ik begin?

Nee. Bij alle vier de startersroutes leer je de benodigde techniek tijdens het traject; affiniteit en leervermogen zijn belangrijker dan bestaande kennis. Wel is de instap pittig: van de kandidaten die het technisch assessment doen, valt in de praktijk ongeveer 91 procent af. Wie erdoorheen komt, heeft aantoonbaar de aanleg om het vak snel op te pikken.

Hoe helpt Createment BV starters aan een baan bij grote werkgevers?

Via een betaald traineeship met baangarantie. Createment BV werft en selecteert kandidaten gericht voor één opdrachtgever, leidt ze in enkele maanden op in de juiste techniek en plaatst ze daarna bij A-merken als Jumbo, Transavia, Alliander, APG en CGI. Je verdient salaris tijdens de opleiding en krijgt continue begeleiding, ook na plaatsing. Meer over de instroommogelijkheden en het IT-traineeship vind je op hun site.

Conclusie

De kern is simpel: grote Nederlandse werkgevers hebben structureel te weinig IT'ers, en dat maakt de deur open voor starters zonder diploma. De vier functies die je het vaakst tegenkomt, softwareontwikkelaar, data-analist of data scientist, securityspecialist en de brede IT-specialist, vragen geen bestaande code-kennis maar aanleg en doorzettingsvermogen.

Wie data analist worden of developer worden serieus overweegt, doet er goed aan niet te wachten op een tweede studie of te gokken op een korte cursus. Een betaald traineeship overbrugt het gat: je wordt gericht opgeleid voor een concrete werkgever en komt daar na afloop in dienst. Dat Createment BV al ruim tien jaar trainees plaatst bij bekende A-merken laat zien dat de route werkt.

De volgende stap is concreet: bepaal welke van de vier routes bij je denkstijl past, en laat een assessment uitwijzen waar je aanleg zit. Vanaf daar is de weg naar een IT-baan bij een grote werkgever korter dan je denkt, zeker als je data analist worden als serieuze route ziet.

Ben je klaar om je IT-carrière te starten zonder diploma?

Stel je vraag

Bronnen

Deel bericht

GERELATEERDE
BLOGS