Waarom werkgevers IT zonder diploma steeds vaker aannemen

Jeroen van der Made
Jeroen van der Made

Founder

02-10-2026
10 min. read

In het kort

Ja, werkgevers nemen IT-talent zonder diploma steeds vaker aan, en dat heeft een harde reden: de gewone route levert te weinig mensen op. Voor werkgevers die IT zonder diploma willen aannemen, is een diploma daardoor minder vaak een harde voorwaarde. Volgens Platform Talent voor Technologie was in het najaar van 2025 gemiddeld 47% van de vacatures in de sector Informatie en communicatie moeilijk vervulbaar. Onderzoekers van TNO stellen daarnaast dat een diploma slecht laat zien wat iemand echt kan. Werkgevers laten het diploma als filter dus los, maar vervangen het door iets anders: een strenge test op aanleg, motivatie en leervermogen. Wie die test haalt, maakt een serieuze kans.

Werkgevers IT zonder diploma: Waarom werkgevers steeds vaker IT-talent zonder diploma aannemen

Belangrijkste punten

  • In het najaar van 2025 was 47% van de ICT-vacatures moeilijk vervulbaar (Platform Talent voor Technologie).
  • Werkgevers noemen anders werven en selecteren (49%) en zelf opleiden (44%) als belangrijkste oplossingen voor krapte (TNO, Werkgevers Enquête Arbeid 2024).
  • Diploma loslaten maakt selectie zwaarder, niet lichter: bij een technisch dagassessment valt in sommige trajecten 91% van de kandidaten af.
  • Een hbo- of wo-diploma in een andere richting blijft voor de meeste traineeships de instapeis.

Heb je zonder IT-diploma eigenlijk wel kans bij een werkgever?

Selecteren op skills betekent dat een werkgever beoordeelt wat je aantoonbaar kunt en hoe snel je leert, in plaats van welke opleiding op je cv staat. Die verschuiving is voor switchers het belangrijkste nieuws van de afgelopen jaren.

Werkgevers IT zonder diploma: Waarom werkgevers steeds vaker IT-talent zonder diploma aannemen

Je herkent de situatie misschien. Je hebt een diploma in psychologie, bedrijfskunde of geschiedenis. Je bouwt al jaren Excel-macro's of speelt in je vrije tijd met Python, maar elke IT-vacature vraagt om een relevante opleiding. Dan is de vraag of die deur echt opengaat, of dat het vooral mooie woorden zijn.

Createment BV, sinds 2014 gevestigd in Eindhoven, bouwt zijn hele model op een nuchtere aanname: er zijn in Nederland genoeg mensen met IT-talent, alleen niet op de plek waar werkgevers zoeken. Het principe lijkt op de les die de film Moneyball geeft over een carrièreswitch naar IT: wie andere signalen meet, vindt talent dat de rest over het hoofd ziet. De echte vraag voor jou is dus niet of werkgevers openstaan, maar welk bewijs ze in plaats van een diploma willen zien.

Waarom lukt het werkgevers niet meer om IT'ers te vinden?

Bijna de helft van de vacatures in de ICT is moeilijk te vervullen. Dat cijfer van Platform Talent voor Technologie (najaar 2025) gaat vooral over software- en applicatieontwikkelaars, databank- en netwerkspecialisten en gebruikersondersteuning ICT.

Een tekort dat niet meer weggaat

Het probleem is structureel. TNO-onderzoeker Joost van Genabeek wijst er in MT/Sprout op dat Nederland voor het eerst sinds de jaren zeventig structureel meer vacatures dan werkzoekenden heeft, met 2021 als kantelpunt. Wachten tot de markt vanzelf ontspant, is voor een IT-manager dus geen plan.

Het alternatief is inhuur: freelancers, detachering of offshoring. Dat vult het gat, maar kost veel en levert nauwelijks binding op. Zodra het contract afloopt, vertrekt de kennis mee. Vooral organisaties zonder hip imago, zoals een rijksdienst of een netbeheerder, verliezen de strijd om elke beschikbare IT'er.

Waarom het diploma als filter tekortschiet

Daar komt een tweede probleem bij. TNO-onderzoeker Ronald Dekker stelde al in 2021 dat diploma's te grofmazig zijn om vraag en aanbod goed te matchen. Mensen met de juiste skills worden daardoor slechter gevonden dan mensen die alleen het gevraagde papiertje hebben. Om die reden ontwikkelt TNO met UWV, SBB en CBS de landelijke skillstaal CompetentNL. Een werkgever die alleen op diploma filtert, vist dus in een kleine vijver en gooit ook nog de beste vissen terug.

Hoe kiezen werkgevers IT zonder diploma dan wél?

Wat komt er in de plaats van het diploma? Werkgevers geven zelf het antwoord.

Werkgevers IT zonder diploma: Heb je zonder IT-diploma eigenlijk wel kans bij een werkgever?

Anders werven: de cijfers achter de trend

In de Werkgevers Enquête Arbeid 2024 van TNO noemen werkgevers drie oplossingen voor krapte: anders werven en selecteren (49%), mensen opleiden (44%) en slimmer werken (34%). Een IT-traineeship combineert de eerste twee. Je wordt geworven op talent en daarna opgeleid voor een specifieke functie.

Strenger selecteren om het diploma te vervangen

Hier zit het inzicht dat veel switchers missen: wie het diploma loslaat, moet de selectie juist zwaarder maken. Anders neemt een werkgever een gok die hij niet kan betalen. Het proces dat Createment BV voor elke opdrachtgever doorloopt, laat zien hoe dat in de praktijk werkt:

  1. Gerichte werving via jobboards en LinkedIn, voor één specifieke opdrachtgever.
  2. Een online test van 1 tot 1,5 uur als eerste screening.
  3. Een technisch assessment van een hele dag op locatie, waarna 91% van de kandidaten afvalt.
  4. Gesprekken met de oprichters over motivatie en mentaliteit.
  5. Een persoonlijk dossier en een korte video voor de opdrachtgever, gevolgd door een gesprek.
  6. Twee maanden opleiding op locatie, daarna twaalf maanden werken bij de opdrachtgever.
  7. Na die veertien maanden treedt de trainee in dienst bij de opdrachtgever.

Voor elke kandidaat die bij een werkgever op tafel komt, zijn er dus ongeveer elf getest. Dat is precies waarom werkgevers het aandurven. Ze hoeven niet te vertrouwen op een onbekend cv, want het assessment heeft al gemeten wat het diploma niet meet: of je logisch redeneert, doorzet en snel oppikt wat nieuw is. De drempel is niet verdwenen, hij is verplaatst van je verleden naar je prestatie op één testdag. Hoe zo'n traject er in detail uitziet, lees je op de pagina over het betaalde IT-traineeship met baangarantie.

Zo pak je het aan:

  • Test jezelf eerst gratis: maak een paar logische puzzels en een beginnerscursus programmeren. Vind je het na twee weken nog leuk, dan is dat een eerste signaal.
  • Verzamel bewijs van je IT-affiniteit, zoals een macro, een klein script of je rol als super-user van een softwarepakket.
  • Kies trajecten met een echte instaptoets. Een programma zonder selectie geeft een werkgever geen reden om jou te vertrouwen.
  • Vraag vooraf bij welke werkgever je terechtkomt en of je daar na afloop in dienst gaat.

Hoe ziet zo'n aanpak eruit bij een echte werkgever?

Praktijkvoorbeeld: een typisch scenario in IT-traineeships (illustratief)

Stel je een IT-afdelingsmanager voor bij een middelgrote financiële dienstverlener. Er staan al maanden vier tot zes vacatures open voor Java-ontwikkelaars. Het team draait op twee of drie freelancers, en de directie klaagt over de kosten. HR twijfelt aan trainees: ze zijn junior, hebben een andere achtergrond en wie weet hoe lang ze blijven.

De manager kiest toch voor een traineeshiproute. Een extern bureau selecteert drie kandidaten met een achtergrond in bedrijfskunde, psychologie en natuurkunde. Na twee maanden opleiding schuiven ze aan in het team, elk met een vaste buddy. In het eerste halfjaar nemen ze vooral onderhoudstaken en testwerk over. Na een jaar pakken ze zelfstandig kleinere features op. De afhankelijkheid van freelancers neemt merkbaar af, en de kennis over de eigen systemen blijft binnen. Exacte resultaten verschillen per organisatie, maar het patroon is herkenbaar.

Wat zo'n scenario laat zien, is dat de echte twijfel bij werkgevers zelden over de trainee gaat. Het gaat over de vraag of het team ruimte heeft om te begeleiden en of er budget is voor opleiden. Afdelingsmanagers voelen de pijn van open vacatures direct, maar moeten hun directie wel overtuigen van de investering in tijd.

Voor jou als switcher is dat nuttige kennis. In een sollicitatiegesprek scoor je niet met beloftes over je talent, want dat is al getest. Je scoort door te laten zien dat je zelfstandig leert en hulp vraagt op het juiste moment. Dat is precies wat een drukbezet team nodig heeft.

Wat levert een IT'er zonder diploma een werkgever op?

Een freelancer is morgen inzetbaar. Een trainee pas na enkele maanden. Toch kiezen steeds meer organisaties, van de Belastingdienst tot netbeheerder Alliander, bewust voor de langzamere route.

Werkgevers IT zonder diploma: Waarom lukt het werkgevers niet meer om IT'ers te vinden?

Binding en kennis die blijft

De winst zit in wat er na veertien maanden overblijft. Een trainee kent dan de systemen, de collega's en de cultuur, en staat op de eigen loonlijst. Volgens Createment treedt ruim 97% van de trainees na afloop direct in dienst bij de opdrachtgever. Voor een werkgever telt nog iets mee: een gezondere verhouding tussen eigen en ingehuurd personeel, zonder taal- of cultuurbarrière zoals bij offshoring.

Hoe de routes zich tot elkaar verhouden

RouteTijd tot eerste inzetSelectie opSituatie na 14 maandenKennis bij vertrek contract
Vacature met IT-diploma-eisOnzeker: 47% van de ICT-vacatures moeilijk vervulbaar (PTVT, 2025)Diploma en ervaringVast dienstverband, als de vacature ooit vervuld wordtBlijft
Freelance of detacheringDoorgaans enkele wekenErvaringContract loopt af of wordt duur verlengdVertrekt mee
Zelf intern opleidenAfhankelijk van eigen programma, vaak 6 tot 12 maanden opstartEigen selectie, meestal zonder technisch assessmentEigen medewerkerBlijft
Traineeship via gespecialiseerd bureau2 maanden opleiding, daarna 12 maanden meewerkenOnline test plus dagassessment, 91% valt afIn dienst bij de werkgeverBlijft

De tabel maakt de afweging zichtbaar. Wie op korte termijn capaciteit nodig heeft, huurt in. Wie over twee jaar een stabiel team wil, investeert in talent dat blijft.

Wat betekent dit voor jou als twijfelende switcher?

Je diploma telt nog, alleen anders

De trend betekent niet dat opleiding er niet meer toe doet. Trainees bij Createment hebben allemaal een hbo- (60%) of wo-diploma (40%) en zijn meestal tussen de 24 en 35 jaar. Werkgevers kijken dus nog steeds naar denkniveau, alleen niet meer naar de richting. Meer over die instapeisen lees je in de feiten over zonder diploma starten in de IT.

Zoek een goede stek, niet de eerste de beste baan

Puzzelaars kennen de cryptogramomschrijving 'een goede plek voor een telg' (4 letters). Het antwoord is STEK, de plek waar een jonge scheut wortel schiet. Dat geldt ook voor een switch. Talent groeit het hardst in een team dat tijd neemt voor begeleiding. Twijfel je nog of IT bij je past, gebruik dan deze check voor twijfelende switchers.

Zo pak je het aan:

  • Vraag bij elk traject hoeveel kandidaten afvallen. Geen of weinig selectie betekent vaak ook weinig vertrouwen bij werkgevers.
  • Vraag wie je buddy of coach wordt in je eerste werkmaanden.
  • Check of je in dienst gaat bij de werkgever zelf of in een permanent uitzendmodel blijft hangen.
  • Plan je voorbereiding: reken op enkele weken oefenen voor een assessment van een hele dag.

Veelgestelde vragen

Nemen werkgevers echt IT'ers zonder IT-diploma aan?

Ja, steeds vaker. In de Werkgevers Enquête Arbeid 2024 van TNO noemt 49% van de werkgevers anders werven en selecteren als oplossing voor krapte. Voorwaarde is wel dat je aanleg aantoonbaar getest is, bijvoorbeeld via een technisch assessment.

Welk diploma heb je nodig voor een IT-traineeship zonder ervaring?

Meestal een afgerond hbo- of wo-diploma, in welke richting dan ook. De studierichting telt nauwelijks, het denkniveau wel. Kijk daarom vooral of je de instaptoets aankunt, niet of je studie aansluit.

Is een IT'er zonder diploma minder waard dan een informaticus?

Niet na de inwerkperiode. Trainees starten junior, maar werken na twee maanden opleiding een jaar mee in een echt team. Werkgevers beoordelen je daarna op output en leervermogen, net als collega's met een IT-opleiding.

Hoe zwaar is de selectie voor een IT-traineeship?

Pittig, en dat is juist de bedoeling. Na een online test van 1 tot 1,5 uur volgt vaak een assessment van een hele dag, waarna in sommige trajecten 91% afvalt. Oefen vooraf met logische puzzels en basisprogrammeren.

Hoe helpt Createment BV switchers aan een IT-baan?

Met werving voor één specifieke opdrachtgever. Createment BV test, selecteert, leidt twee maanden op en begeleidt daarna twaalf maanden met een performance coach, waarna je in dienst gaat bij de werkgever. Antwoorden op praktische vragen vind je in de FAQ over IT-traineeships.

Conclusie

Werkgevers IT zonder diploma laten instromen is geen tijdelijke gril. Het is een reactie op een tekort dat sinds 2021 structureel is en op het groeiende inzicht dat een diploma te grofmazig meet. De keerzijde is dat de selectie strenger wordt: werkgevers vragen ander bewijs, geen lichter bewijs.

Voor jou als twijfelende switcher betekent dat drie stappen. Test eerst of je IT echt leuk vindt en snapt. Bereid je serieus voor op een assessment. En kies een traject waarbij je vooraf weet bij welke werkgever je in dienst gaat. Het model van Createment laat zien dat die combinatie van zware selectie en persoonlijke begeleiding werkt, met ruim 97% directe indiensttreding. Wil je weten welke richting bij je past, begin dan bij het traineeship software development of een van de andere routes.

Over Createment BV

Createment BV is een IT-traineeshipbureau uit Eindhoven, opgericht in 2014, dat hbo- en wo-opgeleide switchers zonder IT-diploma omschoolt tot IT-professional. Via een betaald traineeship van veertien maanden in Software Development, Data Science, Cyber Security of IT Specialist komen trainees in dienst bij opdrachtgevers zoals Alliander, APG en CGI.

Ben je klaar om je IT-carrière te starten zonder diploma?

Stel je vraag
Deel bericht

GERELATEERDE
BLOGS